Een haasje in huis – Chloe Dalton*
Haas in de literatuur
Hoe denken fictie-schrijvers over de haas? In Reinaert de Vos heet de haas Cuwaert, een naam die is afgeleid van het Franse couard, wat lafaard betekent. Hij is niet alleen laf, maar ook angstig en naïef. In de fabel van de haas en de schildpad is hij juist een opschepper die denkt dat hij de hardloopwedstrijd gemakkelijk kan winnen. In Er zit geen spek in de val (1958) van Anton Koolhaas is de rammelaar Leendert een angstig dier. Hij probeert zijn angst te overwinnen, maar slaagt daar niet in. In de verhalen van Max Velthuijs is de haas juist een wijs dier dat raad geeft. In Alice in Wonderland verschijnt de Maartse Haas, die wordt geassocieerd met waanzin en krankzinnigheid. Het karakter van de haas loopt in de literatuur dus behoorlijk uiteen.
Hoe is de haas echt?
In Een haasje in huis leren we de echte aard van hazen kennen. Ze zijn speels en zorgzaam, maar uiteraard ook voortdurend op hun hoede voor gevaar. De haas is een prooidier en moet voorkomen dat hij wordt gegrepen door bijvoorbeeld een vos, een wezel of een roofvogel. Dat kun je angstig gedrag noemen, maar het is in de eerste plaats een kwestie van overlevingsinstinct.
Als Chloe Dalton het dier vindt, is het nog heel jong, waarschijnlijk pas geboren. We leren meteen dat hazen en konijnen heel verschillende dieren zijn. Ze behoren weliswaar tot dezelfde familie, maar kunnen niet met elkaar worden gekruist. Jonge konijnen worden blind en kaal geboren in een hol onder de grond en zijn volkomen hulpeloos. Een haasje komt daarentegen al met een vacht en geopende ogen ter wereld in een leger, een plekje in het gras, waar het zich plat tegen de grond drukt en zich de hele dag niet verroert. Het is in feite al helemaal ‘af’ en hoeft alleen nog maar te groeien.
Verlaten
Het haasje dat Chloe Dalton aantreft, is nog heel klein en lijkt door zijn moeder te zijn verlaten. Na enige aarzeling neemt ze het mee naar huis. Het diertje is nog zo jong dat het moedermelk nodig heeft. Via haar zus, die een boerderij runt, komt Dalton aan melkpoeder en een flesje.
Vanaf het begin neemt ze zich voor het haasje vooral niet tam te maken. Het is een wild dier en als het haar lukt het volwassen te laten worden, zal het zich uiteindelijk in de natuur moeten kunnen redden. Al snel laat Dalton de deuren open, zodat het haasje de tuin in kan. Ze verzorgt het dier, maar probeert toch afstand te houden. Het bijzondere is dat het haasje haar steeds zelf weer opzoekt. Ze geeft het bewust geen naam. Toch slaapt het in haar buurt, bijvoorbeeld onder haar stoel en later op de bank.
Succes
Chloe Dalton is een uitstekende observator. Ze noteert nauwkeurig het gedrag van het haasje en weet haar observaties helder te beschrijven. Als lezer ga je steeds meer van het dier houden. Na verloop van tijd is het haasje volgroeid en op een dag groot genoeg om zichzelf te redden. Het dier, inmiddels een volwassen haas, springt over de tuinmuur en rent de velden in die rond het huis liggen. Dalton verwacht niet dat de haas nog terugkomt. Tot haar verrassing gebeurt dat wel. Dan blijkt bovendien dat het om een vrouwtje gaat.
Achter in het boek gaat Dalton uitgebreid in op de verschillen tussen konijnen en hazen. Ook is er een afbeelding waarin de anatomie van de haas wordt toegelicht.
Een haasje in huis is een leerzaam en informatief, maar vooral ontroerend boek. Na het lezen kijk je waarschijnlijk met andere ogen naar hazen. Ik ben in elk geval van ze gaan houden.
*Dit is de jeugdversie van Een haas in huis
Uitgegeven door Prometheus
Vertaald door Nico Groen
Boek bestellen!
