Ontpillen – David van Bodegom
Gezonder leven en minder pillen
David van Bodegom is arts en verouderingswetenschapper bij Leyden Academy on Vitality and Ageing. Hij schreef jarenlang een maandelijkse rubriek over ontpillen in het tijdschrift Zin en is samen met Rudi Westendorp auteur van de bestseller Oud worden in de praktijk.
In Ontpillen laat Van Bodegom zien dat ouder worden onvermijdelijk gepaard gaat met lichamelijke achteruitgang, maar dat veel kwalen juist goed te voorkomen of te verlichten zijn met een gezonde leefstijl. In plaats daarvan grijpen we in Nederland steeds vaker naar medicijnen: pillen voor de bloeddruk, de stemming, de spijsvertering of de prostaat. Omdat de huisarts ze voorschrijft, nemen we ze zonder veel vragen te stellen. Toch bestrijden medicijnen vaak slechts de symptomen en niet de oorzaak.
Van Bodegom kent dit mechanisme uit eigen ervaring: ook hij was jarenlang een ‘pillenvoorschrijvende arts’. Hij besloot daarmee te stoppen, omdat hij mensen niet alleen beter wilde maken, maar vooral langer gezond wilde houden. Zijn promotieonderzoek op het platteland van Ghana vormde daarbij een belangrijke inspiratiebron. Daar zag hij hoe ouderen, zonder toegang tot medicijnen en antibiotica, opvallend vitaal oud werden. Obesitas en andere welvaartsziekten kwamen er nauwelijks voor. Zijn conclusie: veel van wat wij als ouderdomskwalen zien, zijn in feite leefstijlziekten – en dus grotendeels te voorkomen.
Het boek bestaat uit vijftien hoofdstukken, elk gewijd aan een veelvoorkomende aandoening, variërend van depressie en dementie tot prostaatklachten en obstipatie. Per ziektebeeld beschrijft Van Bodegom hoeveel mensen er medicijnen voor gebruiken, welke middelen met bijwerkingen daarbij horen, en welke leefstijlaanpassingen kunnen helpen. Elk hoofdstuk sluit af met een korte samenvatting en praktische tips. Een leeswijzer met aanvullende boeken en websites maakt het geheel compleet.
De kracht van Ontpillen is de heldere en toegankelijke schrijfstijl. Het boek is overzichtelijk opgezet, makkelijk op onderwerp terug te zoeken en geschikt voor een breed publiek.
Wat mij persoonlijk raakte, is hoe herkenbaar dit thema is in mijn eigen werk in het zorgcentrum. Veel mensen slikken een groot aantal pillen, vaak zonder precies te weten waarom of hoelang. Het is schokkend om te lezen dat bijvoorbeeld vier miljoen Nederlanders bloeddrukverlagers gebruiken, twee miljoen cholesterolverlagers en drie miljoen maagzuurremmers. Deze cijfers maken duidelijk hoe groot de afhankelijkheid van medicatie is geworden.
Van Bodegom pleit er niet voor om zomaar te stoppen met medicijnen – hij benadrukt juist dat dit altijd in overleg met de arts moet gebeuren. Wel roept hij ons op om bewuster te worden van ons gedrag, gezonder te leven en medicijnen te bewaren voor wanneer ze echt nodig zijn. Daarmee is Ontpillen niet alleen een pleidooi voor een gezondere samenleving, maar ook een oproep om de hoge medicatiekosten terug te dringen.
Het boek heeft mij aan het denken gezet en mijn blik op medicijngebruik in mijn omgeving veranderd. Ik hoop dat veel meer mensen Ontpillen zullen lezen en net als ik tot nieuwe inzichten komen.
Conny Schelvis
Boek bestellen!
