Vuistslagen – Rasit Elibol
Klimmen op de maatschappelijke ladder
Over opklimmen en invechten luidt de ondertitel van het debuut van Rasit Elibol (1984). Hij is schrijver en redacteur bij De Groene Amsterdammer en van Turkse afkomst. Hij groeide op in Wormerveer met zijn ouders en zusje en woonde daar in een flat. In het eerste hoofdstuk getiteld Terug naar Wormer, wordt meteen de toon gezet als de auteur zijn indrukken weergeeft, terwijl hij voor een reportage terug is op de plek waar hij de eerste zestien jaar van zijn leven doorbracht.
De situatie
“Ik voel weer hoe we in dit dorp De Turken waren, behalve in de flat waar we woonden, want daar had je er meer. (Maar zij moesten ook niks van ons hebben, omdat mijn vader een communist was en mijn moeder geen hoofddoek droeg). Hoe iedereen altijd op vakantie ging naar de camping in Frankrijk of naar het land van herkomst en hoe wij nooit gingen”.
En over hemzelf als recalcitrante, drugverslaafde tiener:
“Ineens zie ik voor me hoe ik wekelijks als veertienjarige met een potje urine naar de huisarts moest voor een drugstest. De woedeaanvallen waardoor ik in vrijwel alle deuren in huis gaten had geslagen. Dat ik bijna uit huis was geplaatst en leerde waar de afkorting OTS voor staat: ondertoezichtstelling. Hoe ik het boodschappengeld van mijn ouders dikwijls stal waardoor ik even high kon worden en zij niet konden eten”.
Familie
Elibol doet op een meeslepende, invoelbare manier verslag van de omstandigheden waarin hij opgroeit. Zijn ouders die weinig geld hebben, zijn vader die na een hersenbloeding afgekeurd wordt (en heel veel boeken leest), zijn moeder die in een koekfabriek werkt en daarnaast studeert, waardoor het gezin uiteindelijk naar een andere woning in een “betere” buurt kan verhuizen. Over zijn drugsverslaving is de auteur eerlijk en openhartig, evenals over zijn vriendschappen, het geweld en de vele conflicten op school. Hij verhaalt van de opa die zijn vader naar verluid een aantal keren het ziekenhuis insloeg.
“Ik ben vernoemd naar de man door wie mijn vader bijna dagelijks werd afgetuigd. Soms denk ik dat ik daardoor extra belast ben, dat het in mijn DNA zit. Mijn opa schijnt mijn vader meermaals het ziekenhuis in geslagen te hebben. Hij heeft mijn oma’s neus en haar arm gebroken, maar nooit haar wil”.
Onzekerheid
De schrijver ontworstelt zich aan zijn verslaving, aan zijn milieu en verwerft een mooie positie in de journalistiek. Tegelijk plaagt hem soms nog de onzekerheid: ben ik wel goed genoeg? Word ik gevraagd voor een project of een functie omdat ik allochtoon ben en nodig voor de diversiteit? Hij schetst hier het dilemma van de persoon die de maatschappelijke ladder met succes heeft beklommen maar zich desalniettemin soms toch nog buitenstaander voelt. Tegelijk maakt hij ook inzichtelijk dat zijn afkomst en ervaringen hem een zeker voordeel opleveren: hij heeft kennis van zaken en omstandigheden waar zijn collega’s geen benul van hebben.
Vuistslagen is een boeiend, intelligent relaas van een man die zich dankzij talent, ambitie en doorzettingsvermogen een goede positie in onze samenleving heeft verworven. Met andere woorden; ingevochten en opgeklommen. Een sterk en veelbelovend debuut dat een zeer actueel onderwerp op meeslepende wijze verkent.
Dick Huitema
Boek bestellen!
