Dasher laat zien waarom YA-boeken zo populair zijn

De Labyrintrenner – James Dashner – Vertaald door Rogier van Kappel – Uitgeverij Q – 382 blz.

James Dashner (1972) is een Amerikaanse schrijver van jeugd- en Young Adult-boekenseries. Als jongetje begon hij al met schrijven, maar toch kwam hij als volwassene in de financiële wereld terecht. Maar na een tijdje besloot hij toch het schrijven weer op te pakken. Met succes, want in 2003 kwam zijn eerste boek A Door in the Woods uit. Inmiddels is hij fulltime schrijver en heeft hij meerdere bekende boeken op zijn naam staan.
De Labyrintrenner is het eerste deel van een trilogie, waarvan in Amerika alle drie de delen al zijn verschenen. Ook heeft Dashner een prequel geschreven voor zijn Labyrintrenner-trilogie, en werkt hij aan een tweede. Het tweede deel van de serie, De Schroeiproeven, verschijnt in november in de Nederlandse vertaling. De Labyrintrenner draait op dit moment onder de originele naam The Maze Runner in de Nederlandse bioscopen.

In De Labyrintrenner wordt Thomas, met een gewist geheugen, wakker in een grote open ruimte met gigantische muren eromheen. De jongens die er al wonen hebben geen idee wat ze er doen of waar ze vandaan komen. Als Thomas beseft dat ze gevangen zitten in een labyrint, sluit hij zich aan bij de Renners. Overdag proberen de Renners een uitgang te vinden, maar ’s nachts is het levensgevaarlijk buiten de muren en wacht onherroepelijk de dood. Thomas zet alles op het spel om uit het labyrint te ontsnappen, en om het ijzingwekkende geheim dat schuil gaat achter hun lot te ontrafelen.

Het begin van het boek is verwarrend. Samen met Thomas moet je als lezer een hoop nieuwe dingen en woorden leren kennen: de Laar, grievers, klunk en sjakkels. Thomas is niet de enige nobie, als komen je samen met hem in het verhaal. Je weet niet meer, en je weet niet minder. Dit is absoluut een pluspunt. Al vanaf het begin leef je mee met Thomas.

Dit brengt mij gelijk naar het tweede pluspunt van De Labyrintrenner: Thomas. Het is een heerlijke verademing dat er eens een jongen de hoofdrol vertolkt. Het is een afwisseling met de soortgelijk, eveneens verfilmde Young Adult-trilogieën zoals The Hunger Games en Divergent. Hierdoor speelt het liefdesleven van de hoofdpersoon een aangenaam kleine rol. Geen gezwijmel, geen ingewikkelde driehoeksverhouding. Daarbij is Thomas een intelligente, vriendelijke en meelevende jonge jongen die het verhaal goed draagt.

Het format van het boek lijkt daarentegen wel erg veel op de eerdergenoemde trilogieën. De Labyrintrenner speelt zich af in een geheel nieuwe setting, maar de rode draad is gelijk: een speciale tiener moet in een toekomstig Amerika zijn/haar vrienden redden in de door een catastrofaal probleem geteisterde wereld. Alles wat kan gebeuren binnen deze nieuwe wereld, gebeurd ook. Het verhaal is origineel, maar met de herkenbare rode draad. Maar het idee is zeker goed uitgewerkt door Dashner.

Young Adults-boeken zijn hip. Met De Labyrintrenner laat Dashner zien waarom. In 62 korte hoofdstukken neemt hij je mee met Thomas en zijn avontuur in een geheel nieuwe wereld. Lees het boek, ga de film zien in de bioscoop en wacht daarna, net als ik, met smart tot De Schroeiproeven uitkomt.

Felice Beekhuis