Een indrukwekkende hoeveelheid details
Bij het lezen van De Zwarte Dood bekroop mij aanvankelijk het gevoel dat Dick Harrison wel erg veel overhoop haalt. De Zweedse historicus, met diverse bestsellers op zijn naam, vertelt niet alleen over de pestepidemie die Europa in de jaren 1347-1352 teisterde, maar wil kennelijk ook zo veel mogelijk laten zien van de wereld waarin die ramp zich voltrok. Dat levert een boek op met een indrukwekkende hoeveelheid details, maar dat maakt het lezen niet altijd even gemakkelijk.
Wat overigens niet zo vreemd is, als men weet dat dit boek een geschiedenis achter zich heeft. Harrison schreef Stora döden al in 2000. Het werd in Zweden bekroond met de Augustprijs voor non-fictie. De Nederlandse uitgave verscheen pas in 2021, als vertaalde én geactualiseerde versie, met omvangrijke aanvullingen en wetenschappelijke updates. De editie die ik nu bespreek is dus opnieuw uitgebracht. De eerste uitgave was geen boek dat speciaal naar aanleiding van corona is geschreven, al is het begrijpelijk dat Omniboek juist in coronatijd belangstelling voor het onderwerp zag. De ondertitel bevatte toen het woord “pandemie”…
Niets aan de hand?
Een groot schrijver hoeft niet altijd in zijn dagelijkse beslommeringen ook een grote geest te zijn. Thomas Mann is daar bij tijd en wijle een mooi voorbeeld van. De auteur van romans als De Buddenbrooks (1901), De toverberg (1924) en een onvergetelijke novelle als Dood in Venetië (1912), pakte begin februari 1933 zijn koffers om in Amsterdam, Brussel en Parijs een serie lezingen te geven over zijn geliefde componist Richard Wagner. Katia, zijn echtgenote, zou hem vergezellen. Het waren de weken en maanden waarin Adolf Hitler in Duitsland de macht greep, het parlement naar huis stuurde en tal van andere maatregelen nam, vaak per decreet. Met de meeste daarvan had hij de jaren ervóór al gedreigd. Maar de heer en mevrouw Mann stapten, alsof er niets aan de hand was, in München op de trein naar Amsterdam, op weg naar de lezingen. Na afloop wilden ze een korte wintervakantie houden in het Zwitserse Arosa. Om daarna huiswaarts te gaan. Naar een land waar inmiddels een exodus van schrijvers, journalisten en kunstenaars gaande was. Om…
