Nonny – Ika van Doorn 

Een persoonlijke, historische en emotionele reis naar bevrijding

In Nonny treedt Ika van Doorn in de voetsporen van haar oma, die ze niet anders kent als schaterlachend, flamboyant en genietend van het leven. Wanneer ze begint met graven in het leven van haar oma komt ze tot de ontdekking dat Nonny én schoonmoeder deelnamen aan de zogenaamde Vrouwenmars in april 1945. Deze mars, een vrijwel vergeten hoofdstuk uit de Nederlandse oorlogsgeschiedenis, krijgt in Nonny de erkenning die het verdient. Maar Nonny is meer dan een historisch werk: het is ook een rauwe, eerlijke zoektocht naar de persoonlijke bevrijding van de auteur.

De Vrouwenmars

De Vrouwenmars was een huiveringwekkende tocht waarbij 116 verzetsvrouwen, onder wie Ika van Doorn’s oma, Nonny, door Duitse soldaten als menselijk schild werden ingezet. Het waren dagen van angst, kou en onzekerheid. En hoewel deze vrouwen de oorlog overleefden, viel hun verhaal vaak weg in de schaduw van de mannen die het niet haalden – vaders, echtgenoten, zonen die tijdens represailles of in kampen omkwamen. Die onzichtbaarheid maakt het boek urgent en waardevol: het vertelt wat decennialang werd verzwegen.

Crisis

Wat dit verhaal zo krachtig maakt, (naast de prettige, uitnodigende stijl van schrijven), is dat de auteur niet alleen het verleden reconstrueert, maar ook haar eigen worsteling met het leven een plaats weet te geven. Tijdens het onderzoek dat ze deed voor Nonny zat ze zelf in een diepe crisis: een burn-out, een wankelende relatie, destructieve patronen. Ze zag in de levenshouding van haar oma – het wegstoppen van verdriet achter humor, het verdoven met drank – pijnlijke parallellen met haar eigen overlevingsstrategieën. Die persoonlijke laag tilt het boek boven het niveau van een historisch verslag uit.

Bevrijding

De auteur stelt een belangrijke vraag: wat betekent bevrijding echt? Voor Nonny was het letterlijk: verlost worden van gevangenschap. Voor haar kleindochter Ika van Doorn figuurlijk: loskomen van destructieve keuzes, van stilzwijgen en schaamte. Door het verhaal van haar oma én zichzelf te vertellen, nodigt ze lezers uit hetzelfde te doen: onderzoek en leer van je familie, ga moeilijke gesprekken niet langer uit de weg om uiteindelijk heling toe te laten.

Eerbetoon

Dit boek is niet alleen een eerbetoon aan verzetsvrouwen die te lang onzichtbaar zijn gebleven maar ook een krachtige oproep tot persoonlijke eerlijkheid. Het is pijnlijk en bevrijdend tegelijk – net als het proces van het erkennen van je eigen verhaal. Een aanrader voor wie geïnteresseerd is in oorlogsgeschiedenis, familiegeheimen en de ongelooflijke veerkracht van vrouwen.

Susanne Koster