Grote thema’s in korte verhalen
De volcontinu – Philip Snijder – Atlas Contact – 222 blz.
Dood en liefde zijn de voornaamste thema’s in dit boek van Philip Snijder die bekend werd door het vele malen herdrukte boek Zondagsgeld over zijn jeugd op Bickerseiland in Amsterdam. Daarin staan veel sterk autobiografisch gekleurde verhalen over zijn vader, de Groninger die trouwde in een Amsterdamse familie. Ook in De volcontinu komen Bickerseiland en vader weer terug. Maar deze keer lopen de verhalen van een tienjarig jongetje dat de geboorte van zijn zusje meemaakt tot aan een bijna zestigjarige man die wordt geconfronteerd met het overspel van zijn vrouw. Het zijn fragmenten uit verschillende fasen van een leven.
Ook deze verhalen bevatten vermoedelijk weer veel autobiografische elementen en zijn soms beklemmend, grappig en vaak boeiend. In het titelverhaal gaat het over oom Klaas die op de meest onverwachte momenten in slaap valt vanwege de uitputtende ploegendienst(volcontinu) en zijn overspelige vrouw. Het verhaal De genezing waarin de zestienjarige hoofdpersoon in een bad trip op hasj belandt, die zelfs tot een psychose leidt, is de beklemming zo groot dat het lezen voor mij bijna onaangenaam werd, ondanks de verlossende opmerking van de dokter aan het einde.
Grappig zijn de verhalen waarin de hoofdpersoon in een boekwinkel werkt, hij geheel onverwacht een baantje krijgt bij een tekstbureau en het laatste verhaal over de minnaar van zijn vrouw, een man met blauwe schoenen maatje 38.
Tien jaar na de dood van Theo van Gogh, blijkt de schrijver, bij toeval bijna getuige te zijn geweest van de moord, toen hij samen met zijn dochtertje op de fiets naar de Hortus reed. In Snijders verhaal heet de vermoorde persoon weliswaar Radstake, maar het is overduidelijk Van Gogh en die komt er in het verhaal niet best af.
“Ik koesterde al jaren een hartgrondige afkeer van deze als filmregisseur, maar vooral als publieke relschopper bekende buurtgenoot, die ik, god weer waarom, heel vaak tegen het opgeblazen lijf moest lopen. […] Continu lagen er smalende, agressieve trekken in het overdadige vlees van zijn gezicht.”
In alle verhalen gaat het over de wereld van de verteller, die meestal de buitenstaander is. Snijders stijl is helder, zonder tierelantijnen en vol van scherpe observaties. Deze bundel met twaalf verhalen haalt niet helemaal het niveau van Zondagsgeld, maar toch heeft Snijder weer een goed boek toegevoegd aan zijn kleine oeuvre.
