Perzië op de grens van een nieuwe tijd

De Koning- Kader Abdolah – De Geus- 412 blz.

In het boek De Koning vertelt Kader Abdolah het verhaal van de Perzische koning Nasr ed-Din Kadjar die leefde van 1831-1896. Het verhaal, waarin de overgrootvader van Kader Abdolah een rol speelt in de persoon Mirza (kroniekschrijver), speelt zich af aan het einde van de negentiende eeuw.
De sjah (koning) komt over als een jonge man, die het moeilijk vindt om te kiezen. Hij wordt heen en weer geslingerd door de wensen en eisen van zijn moeder en de adviezen van de vizier. De sterke en bepalende vrouw wil graag alles bij het oude laten. Alle macht hoort bij de sjah en de rijkdom alleen bij de bovenlaag van de bevolking.

De ene keer laat hij zijn oren hangen naar zijn moeder, de andere keer naar de vizier die het volk juist wil ontwikkelen. Hij wil contacten met het Westen, met landen als Frankrijk en Engeland en wil een grotere welvaart voor de gehele bevolking.
Omdat Perzië tegen India aanligt en grote olievelden heeft, proberen de Britten en Russen steeds meer invloed te krijgen in het land. De keuzes die de sjah maakt, zorgen er voor dat deze invloed steeds groter wordt. Dit gaat ten koste van het volk en is ten bate van de sjah. De ontwikkelingen als elektriciteit, telegrafie en de aanleg van spoorwegen bezorgen de bevolking geen verbetering in welvaart, en het volk komt in opstand.

Het boek leest een beetje als een sprookje, waar Kader Abdolah in de inleiding van het boek ook wat op aanstuurt, door als verteller van dit verhaal in de voetsporen te willen treden van grote dichters en verhalenvertellers die hun fantasie bij tijd en wijle de vrije loop lieten. Het is een mooi historisch verhaal over een land op de grens van een nieuwe wereld. Een verhaal over keuzes maken tussen het vasthouden aan tradities of het overgaan op vernieuwing. Maar ook een verhaal over een sterk volk en land. Ondanks het feit dat de personages niet echt uitgediept worden, boeit het verhaal wel en neemt je mee naar een omgeving van pracht en praal, samenzweringen en bedrog, harems en industrialisatie. Kader Abdollah heeft met De Koning een interessant verhaal geschreven over zijn thuisland waarin een van zijn voorouders (de vizier) een grote rol speelt.

Jeanine Notten