De zee zien – Koos Meinderts

Een vriendschap die het leven tekende

De zee zien is de tweede jeugdroman van Koos Meinderts, die vooral bekend is van zijn vele verhalen, gedichten en liedjes. Het boek is gebaseerd op een waargebeurd verhaal. In 1997 kijkt Kees terug op zijn vriendschap met Jan, die begon in 1959. Het verhaal voert de lezer mee naar een tijd waarin omgangsvormen anders waren en het geloof een belangrijke rol speelde. Voor jonge lezers kan die periode in eerste instantie wat afstandelijk aanvoelen, maar wie zich daaroverheen zet, ontdekt een ontroerend verhaal over vriendschap, liefde, volwassen worden en schuldgevoel.

Kees en Jan ontmoeten elkaar en hun kennismaking groeit uit tot een hechte jongensvriendschap. Ze boksen samen, gaan vissen en eten bij elkaar thuis. Jan heeft een zus, Marijke, op wie Kees verliefd wordt, al durft hij dat lange tijd niet te laten merken. Jan koestert een wens: samen met Kees de schoorsteenpijp beklimmen. Tijdens deze gevaarlijke onderneming durft Kees niet verder en keert hij terug naar beneden. Jan wil weten of je vanaf de top de zee kunt zien. Dan gebeurt het noodlottige ongeluk: Jan valt en overlijdt. In paniek vlucht Kees naar huis en verzwijgt dat hij bij het ongeval aanwezig was.

Het verhaal wordt volledig verteld vanuit het perspectief van Kees. Hij beschrijft zijn vriendschap met Jan, zijn verliefdheid op Marijke en het moment waarop hij haar eindelijk mag kussen. Diezelfde dag sterft Jan en verdwijnt Marijke uit zijn leven doordat zij emigreert. Jaren later ontmoeten Kees en Marijke elkaar opnieuw en spreken ze over Jan, waarna ze ieder weer hun eigen weg gaan. Het verhaal eindigt wanneer Kees terugkeert naar de plek van het ongeluk en voor zichzelf een vorm van afsluiting vindt. Daarmee sluit het verhaal mooi rond en keren we terug naar het heden.

Koos Meinderts weet in korte hoofdstukken en heldere zinnen een sfeervol en indringend verhaal te vertellen. Het tijdsbeeld van de jaren vijftig wordt overtuigend neergezet. Ondanks het zware thema — het verlies van een vriend en het bijbehorende schuldgevoel — is de verteltoon licht en soms zelfs humoristisch. Dat maakt het boek prettig leesbaar en allesbehalve zwaarmoedig.

Ik vind het indrukwekkend hoe Meinderts met weinig woorden zoveel weet te zeggen. Het verhaal leest vlot en nodigt uit om in één keer uit te lezen.

Conny Schelvis

Meer jeugdboeken