Een verhaal dat je hart raakt
Dwaallicht – Josha Zwaan – Uitgeverij Ambo/Anthos – 256 blz.
Josha Zwaan debuteerde in 2010 met de roman Parnassia, die lovend werd ontvangen. In 2013 volgde Zeevonk. Dwaallicht is haar derde roman. Naast het schrijven van romans schrijft ze ook artikelen en essays voor onder andere Trouw en Volzin. Voor het schrijven van Dwaallicht heeft Zwaan geput uit haar eigen ervaring met depressie en angst en uit haar eigen ervaring in de hulpverlening aan dak-en thuislozen en verslaafden.
In Dwaallicht volg je de gevoelens en gedachten van Marthe. Haar leven wordt beheerst door psychische problemen, waar vooral angst de boventoon voert. Daardoor is Marthe niet in staat om een normaal leven te leiden. De invloed die dit op haar gezin heeft, is groot. Marthe kan zich heel moeilijk uiten en tot nu toe is er geen therapeut die haar heeft kunnen helpen.
Op een dag escaleert de situatie en haar man vertrekt, samen met de kinderen. Marthe komt volledig op zichzelf te staan en na vele moeilijke momenten gaat ze beseffen dat het anders moet. Stukje bij beetje vecht zij zich een weg terug en leert zichzelf te accepteren.
‘Haar binnenwereld zat vol met onverwachte ontmoetingen.’
Indrukwekkend, ontroerend en soms zelfs beangstigend. Emoties die op zo’n voelbare wijze zijn beschreven dat deze regelrecht het hart van de lezer raken. Wat moet het moeilijk zijn voor Marthe om met deze gedachten en gevoelens om te gaan en een ‘normaal’ leven te kunnen leiden. Marthes leven wordt overheerst door alsmaar binnenkomende gedachten die ze maar niet stop kan zetten. Al van jongs af aan is er dat gevoel dat ze er niet bij hoort, mensen vinden haar maar vreemd. Haar man en kinderen, ook zij willen een gewoon leven leiden maar door de situaties met Marthe is dit voor hun niet altijd vanzelfsprekend.
‘Hij begreep de continue stroom van gedachten in Marthes hoofd niet, de cirkels waarin ze zich vastdraaide als ze hem probeerde uit te leggen wat haar bezighield.’
Als je uit eigen ervaring moet putten om een verhaal als Dwaallicht te schrijven, kan ik me voorstellen dat het niet altijd makkelijk is geweest voor deze auteur. Maar ik denk dat juist door die ervaringen ze de gevoelens van Marthe zo intens voelbaar heeft kunnen beschrijven. Daarbij is het zo mooi geschreven dat je als lezer volkomen meegezogen wordt in het verhaal. Soms was het gewoon beangstigend als ik merkte hoe sterk ik meeleefde met Marthe en ook met haar man en kinderen. Haar man wil haar graag helpen maar Marthe laat dit niet toe, hij kan alleen maar machteloos toekijken en in ieder geval ervoor zorgen dat de kinderen er zo min mogelijk onder te leiden hebben.
Dwaallicht geeft een confronterende kijk in het leven van iemand met psychische problemen en leert je als lezer meer begrijpen. Een boek vol emoties en dat op mij een grote indruk heeft achtergelaten. Een verhaal dat ik niet zomaar kan loslaten en naast me neer kan leggen.
