Ontroerend verhaal
Verloren taal, een zoektocht naar mijn familie – Bronja Prazdny – Nieuw Amsterdam – 288 blz.
Bronja Prazdny is een kind van vluchtelingen. Haar moeder vluchtte uit Tsjechoslowakije, evenals haar vader. Ook haar grootouders ontvluchtten het land. Zelf is ze geboren in Nederland, toch voelt ze zich anders. Komt dat door de geschiedenis van vluchten in haar familie, een familie die ze amper kent? Of komt het doordat ze Joods is? Maar ook over het jodendom weet ze bitter weinig.
In Verloren taal gaat Bronja op zoek naar haar wortels, in Engeland, Israël, Tsjechië en Amerika. Het levert een beeldende geschiedenis op van een onthechte familie en een zoektocht naar wat identiteit eigenlijk is.
De eerste bladzijden voelde het of ik in het diepe werd gegooid zonder de nog benodigde zwembandjes. Gaandeweg komt er duidelijkheid en ontrafelt Bronja door middel van gesprekken met vooral haar moeder een omvangrijk familie- en daarmee ook geschiedenisdocument.
Waar ik tijdens de inleidende gesprekken soms dreigde te gaan knikkebollen door de onvermijdelijk vele – vaak niet Nederlandse – namen en veelheid aan gebeurtenissen, werd ik vanaf haar eerste reis, de reis naar Israël echt gegrepen door het verhaal. Het langere stuk ‘in het moment’ toont Bronja’s vertelkunst. Haar beschrijvingen van plaatsen, mensen en emoties zijn rauw, origineel en beeldend.
Bronja geeft je het gevoel tegenover je te zitten aan de keukentafel op een intieme avond waarop je als vrienden echte verhalen deelt en je ademloos luisterend niet toekomt aan je eerste hap… en je eigen verhaal. En dat je dat dan geen moment erg vindt.
De opbouw van het boek lijkt gelijk te lopen aan haar zoektocht: van onduidelijkheid, naar kennis, begrijpen en dan voelen. Tot tranen geroerd…
Bronja Prazdny (1971) is journalist en schrijver. In mei 2015 verscheen haar boek Vrouwen met autisme. Een vroege versie van Verloren taal bereikte in 2014 de finale van Manuscripting, een wedstrijd voor nog ongepubliceerd schrijftalent. Bronja Pradzny woont en werkt in Groningen.
Eva Louise Bakker
