Over een schrijfster die niet schreef
De afrekening – Kerstin Ekman – Vertaling: J.Middelbeek-Oortgiesen – De Geus – 478 blz.
De afrekening kreeg ik met enige moeite in handen om te recenseren en zo kon ik beginnen aan wat je zou kunnen noemen een (verwarrende) Zweedse literaire ervaring in de vorm van een dikke pil van ruim 478 bladzijden. Het boek is in Nederland verschenen met een mooie krachtige omslag waarop twee zwarte zwanen zich verstrengelen op een vuurrode achtergrond. De auteur, Kerstin Ekman, is een 82-jarige Zweedse schrijfster met vierentwintig romans op haar naam en als sinds 1978 lid van de Zweedse academie die de Nobelprijs voor literatuur toewijst. Een lidmaatschap welke ze opzegde omdat de academie laks en laf reageerde op de fatwa die over Salman Rushdie werd afgeroepen. Een ontslag wat haar overigens werd geweigerd omdat een lidmaatschap voor het leven is. Aanvankelijk schreef ze voor Zweedse lezers, maar met haar zeventiende roman Zwart water bereikte ze uiteindelijk toch het internationale publiek. Ze werd regelmatig onderscheiden met literaire prijzen zoals de Literaire prijs van de Noorse-raad.
Waar gaat het boek over? Het spreekwoordelijke kwartje viel bij mij pas halverwege. Tot die tijd duizelde het mij geregeld en moest ik herhaalde malen terugbladeren en vooral teruglezen om uit te vinden wie er, op welk moment, waar aan het woord was en waarom. Voor ik daar echt achter kwam, was ik halverwege het boek. Het boek vertelt het verhaal van de gelauwerde doch talentloze schrijfster Lillimor die in het geheim gebruik maakt van een ghostwriter genaamd Babba behept met geniale literaire kwaliteiten die voor haar de boeken schrijft. Hierbij teken ik gelijk bij aan, dat de schrijfster van De afrekening als tweede naam ook Lillimor draagt en daarom de vraag bij mij opriep, gaat het hier over de schrijfster zelf?
Deze Lillimor wordt aan het einde van haar carrière geconfronteerd met een manuscript van haar eigen hand dat ze echter niet kent en die haar leven blijkt te beschrijven. Een soort autobiografie. Lillimor en Babba zijn ooit als een goed samenwerkend schrijversduo begonnen maar die samenwerking is uiteindelijk verworden tot een pathologische afhankelijkheid die beide vrouwen gevangen heeft gehouden. Aan deze ziekelijke afhankelijkheid komt een einde wanneer Lillimor denkt zonder haar ghostwriter verder te kunnen met haar luxueuze leventje. Niets blijkt minder waar. Babba neemt wraak.
Het boek wil, zover ik heb begrepen, laten zien, dat voor een succesvol schrijverschap twee ingrediënten van een persoonlijkheid onmisbaar zijn. Enerzijds is er een stil kluizenaarsleven nodig om een hoog literair product af te leveren, en anderzijds een knappe persoonlijkheid die de benodigde media-aandacht weet te generen, die de boeken signeert en die de literaire feesten c.q. prijsuitreikingen bezoekt en het bijpassende gedrag vertoont. Wanneer Lillimor zich bevrijd weet van haar ghostwriter komt diens boosaardige karakter pas goed op stoom. Iets waar de verwaande Lillimor duidelijk geen rekening mee heeft gehouden.
Het boek zou je kunnen benoemen als een psychologische roman of thriller, omdat de lezer begint te vermoeden dat het verhaal over de auteur zelf gaat. Wanneer u houdt van stevige bombastisch geformuleerde zinnen en wanneer u het spannend vindt dat er een overstap naar de werkelijkheid wordt vermoed en u bent fan van deze Zweedse schrijfster dan is dit een boek voor u. Goed opletten en goed onthouden en enig inzicht in de gouden regels van de psychologie zijn een vereiste voor deze roman. Ik word liever door de auteur bij de handgenomen en gemakzuchtig door het verhaal gesleept, maar ja als lezer ben ik ronduit lui. Veel leesplezier heeft u zeker met deze knap gecomponeerde forse uitgevallen roman.
