Schilderkunst en Zwagerman een mooie combinatie
Duel – Joost Zwagerman – Boekenweekgeschenk 2010 – 140 blz.
Joost Zwagerman schreef heel lang(vanaf 2002) alleen gedichten, columns en essays. Volgens hemzelf schreef hij ook verhalend proza. Maar publicaties waren er niet. Vond hij zelf of vond de uitgever zijn werk niet goed genoeg? Toch zag het CPNB er brood in om Zwagerman te vragen voor het schrijven van het Boekenweekgeschenk 2010 Duel. Hoe pakte dat uit?
Thema’s van Duel zijn, wat is kunst en moet kunst uitsluitend in musea tentoongesteld worden en in handen blijven van rijke beleggers die het in hun villa’s hangen, in een kluis bewaren of zelfs hun graf mee in willen nemen, of moet alle kunst voor iedereen toegankelijk zijn?
De hoofdpersoon van Duel is Jelmer Verhooff, directeur van het Hollands museum voor moderne kunst in Amsterdam. In het ‘Hollands’ zoals Zwagerman het noemt, herkennen we het Stedelijk Museum. Het moet verbouwd worden omdat het niet meer voldoet aan de veiligheidsvoorschriften. Als het boek begint, woont Verhooff in het lege museum om het tegen kraken te beschermen. Vlak voor de sluiting heeft Verhooff een grote tentoonstelling georganiseerd waarin jonge kunstenaars zich hebben laten inspireren door een kunstwerk van een gearriveerd kunstenaar. De voorstelling krijgt de titel ‘Duel’ mee. Een van de deelnemers, Emma Duiker, kopieert een schilderij van Mark Rothko, Untitled No.18, een werk met een geschatte waarde van dertig miljoen euro. Maanden later ontdekt restaurator Olde Husink dat Emma niet het origineel maar een kopie in het museum heeft achtergelaten. Die verwisseling blijkt onderdeel van een project waarin zij onbetaalbare kunst wil losweken uit het museum om het op allerlei plaatsen in de wereld tentoon te stellen en te laten inwerken op niets vermoedende kijkers.
Verhooff had haar natuurlijk kunnen aangeven wegens diefstal, maar dat doet hij niet. Hij spoort het schilderij op in Slovenië en gaat het samen met Olde Husink terughalen uit een school waar leerlingen met een geestelijke achterstand het hebben beduimeld met chocoladevingers. Hier krijgt het boek thrillerachtige trekjes. Twee Slovenen worden ingehuurd om het schilderij uit het schoolgebouw te stelen. Bij de overdracht van het schilderij raakt het door Verhooffs eigen onhandigheid beschadigd en dat zorgt voor veel complicaties.
Soms drijft Zwagerman zijn vergelijkingen wat te ver door, zoals in het begin, als hij het gevoel van Verhooff die het schilderij beschadigt vergelijkt met een jongetje dat tijdens de zwemles van de hoogste duikplank springt en plat op zijn buik in het water landt. Maar Zwagerman is erudiet en schrijft het verhaal vermakelijk en met kennis van zaken – hij is thuis in de kunstwereld – op. Duel is een lekker leesbaar Boekenweekgeschenk 2010. Zwagerman moet weer vaker verhalend proza gaan schrijven!
Boek bestellen!
