Voor de tweede keer een vader verliezen
Oliver – Edward van de Vendel – Querido – 205 blz.
Oliver is het derde boek dat Edward van de Vendel wijdt aan Oliver en Tycho, de Noor en de Nederlander. Onafhankelijk van elkaar of in willekeurige volgorde te lezen, aldus de uitgever. In dit boek doet Oliver zijn levensverhaal aan Tycho, zijn vriend. Een heftig verhaal, verteld in flashbacks in verschillende leeftijdsfases.
Oliver woont in Noorwegen. Zijn neef Bendik is zijn beste vriend. Bendik is in alles het tegenovergestelde van Oliver, die alles mee heeft. Hij komt uit een warm gezin, terwijl de vader van Bendik is omgekomen bij een auto-ongeluk. Sindsdien zijn de gezinnen, beide met een zoon, nog hechter als ze waren. Vroeger gingen ze altijd al met elkaar op vakantie, na het ongeluk doen ze dat nog steeds en vadert de vader van Oliver voor twee. Alles verandert op de dag dat Oliver naar een feest zal gaan, Zomerdate, en ontdekt dat zijn vader zijn moeder heeft verlaten. Hij zuipt zich klem en wordt de volgende ochtend wakker bij Bendik thuis.
In korte tijd verandert alles. Net als in de zomer dat zijn oom verongelukte en het jaar daarna, moet iedereen zich hervinden en leren met de nieuwe situatie om te gaan. Dat gaat niet zo makkelijk. Het is niet alleen een kwestie die zich afspeelt binnen het gezin waar Oliver deel van uitmaakt, het gaat ook zijn neef en tante aan. Door de heftige reactie van Bendik ontdekt Oliver dat zijn neef het gevoel heeft voor de tweede maal een vader te verliezen. De band met zijn ouders verslechtert snel; hij wil niet weten wat zich allemaal heeft afgespeeld.
Als je het boek in een woord samenvat, kom je op Vorm. De vorm van het boek valt meteen op omdat Tycho en Oliver het boek beginnen en eindigen – cursief – met daartussen het levensverhaal van Oliver. Daarnaast komt het begrip Vorm een paar keer voor naar aanleiding van wat de vader van Oliver ergens zegt:
‘Voor iedereen is er een juiste vorm. We streven naar de juiste vorm, dat is wat we doen. Als we die vorm vinden, voelen we ons goed.’
Die vorm voelt Oliver meteen aan het begin van zijn verhaal bij zijn debuut als keeper bij het eerste voetbalelftal. Hij voelt dat hij in zijn vorm zit, als in een mal.
En nog weer later schrijft Van de Vendel:
‘Hij is de jongen die van tegenstand geniet, van de macht die hij heeft als de spitsen van de tegenstander op hem afrazen. Hij kent de vorm, hij voorziet en hij voorkomt. Nu heeft hij niets voorzien en niets voorkomen. Nu is hij iemand aan wie de aanval voorbij trekt, iemand die als een dove ezel blijft staan tot hij weer verder grazen kan.’
Hoe mooi – maar naar mijn mening soms iets te bedacht – de zinnen zijn, gevoelsmatig kom ik niet in de vorm zoals Edward van de Vendel die bedoeld heeft. En lezen doe je nu eenmaal meer met je gevoel dan met je verstand.
