Dramatiek in een groot Frans gezin
Niets weerstaat de nacht – Delphine de Vigan – Vertaling: Jan Versteeg – De Geus – 445 blz.
Als schrijfster Delphine de Vigan haar moeder Lucile dood vindt in haar appartement, besluit ze al snel een boek over haar te gaan schrijven. Lucile heeft zelfmoord gepleegd en daar was Delphine altijd al bang voor geweest.
Niets weerstaat de nacht is het resultaat en het is niet zomaar een biografie geworden. Aan de hand van interviews met familie en vrienden, dagboeken, brieven, video-opnamen en zelfs een televisiedocumentaire, waaraan het gezin waarin Lucile deel vanuit maakte, had meegewerkt, schildert De Vigan een gecompliceerd beeld in het eerste deel van het boek. In het tweede deel komen Delphine’s eigen herinneringen aan haar moeder aan bod.
Het is niet alleen een portret, maar De Vigan probeert ook te ontraadselen waarom haar moeder was zoals ze was en waarom ze uiteindelijk zelfmoord pleegde. Een zelfmoord waar ze al in Delphines jeugd mee gedreigd had, een kroniek van de aangekondigde dood. Bovendien laat De Vigan in tussenhoofdstukken zien hoe ze worstelde met de materie en dat er verzet kwam uit de familie, want de vuile was buitenhangen word je zelden in dank afgenomen.
Vader George(1917 – 2000) en moeder Liane(1919 – 2003), de grootouders van Delphine de Vigan, kregen samen acht kinderen en namen ook nog een jongen in hun gezin op na de dood van hun eigen zoon Antonin, die tijdens een vakantie door een noodlottig ongeval om het leven was gekomen. Is het nogal in zichzelf gekeerde karakter van Lucile aangeboren of hebben een aantal dramatische gebeurtenissen een belangrijke bijdrage geleverd aan haar neerslachtigheid en haar angsten?
De Vigan zet op overtuigende manier de jeugdjaren van Lucile en haar broers en zussen in de jaren veertig en vijftig neer. In de televisiedocumentaire uit 1968 wordt een beeld geschetst van een bijna ideaal gezin waarin de ouders de kinderen veel aandacht gaven en waarbij de kinderen genoeg vrijheden kregen om zich optimaal te ontwikkelen. De Vigan ontzenuwt dat beeld al in het eerste deel als ze schrijft dat de ouders een weekend naar London gingen en de kinderen zich o.l.v. oudste zus Lisbeth alleen moesten zien te redden. Onder de oppervlakte broeiden verder allerlei sentimenten die hun weerslag hadden op alle gezinsleden. George leek zo op het oog een liefdevolle vader, maar in werkelijkheid was hij een schuinsmarcheerder die veel (jonge) vrouwen die op zijn pad kwamen meesleurde in amoureuze avontuurtjes. Moeder Liane was ervan overtuigd dat zij de enige vrouw was waar George van hield en schijnt nooit iets gezegd te hebben over die vaak kortdurende verhoudingen.
Hoe keek vader George aan tegen zijn dochter Lucile? Hadden ze wel een normale vader-dochter relatie? Lucile was knap, als kind was ze fotomodel. Ze was vaak te zien in catalogi en folders met kinderkleding. Ook stond ze wel eens model voor een reclamecampagne en hingen er posters met haar afbeelding door heel Parijs. Ze leek een zondagskind, maar toch was ze een bang wezen en ze plaste lang in haar bed. Iets dat veel van haar broers en zussen trouwens ook deden.
Als lezer laat je je makkelijk meeslepen met de ingewikkelde zoektocht van Delphine de Vigan. Niets weerstaat de nacht is het verslag van een getraumatiseerd leven voortgekomen uit een dramatische familiegeschiedenis. Het was in 2011 in Frankrijk het meest bekroonde boek en De Vigan werd overladen met literaire prijzen. Er zijn inmiddels meer dan een half miljoen exemplaren van verkocht.
