Rijksmuseum Huis van het boek verwerft zeldzaam anti-slavernijboek uit 1841
Huis van het Boek heeft een bijzondere aanwinst gedaan: een zeldzaam boek getiteld The Little Abolitionist uit circa 1841. Uitgegeven door Darton & Clark in Londen, behoort het tot de vroegste voorbeelden van abolitionistische lectuur die zich specifiek richtte op een jong vrouwelijk publiek. Dat maakt het een bijzonder getuigenis van een cruciaal moment in de Europese emancipatiebeweging.
Wereldwijd zijn slechts drie exemplaren bekend. De andere twee bevinden zich in de Morgan Library in New York en in de bibliotheek van UCLA – beide met handgeschreven inscripties van vrouwelijke eigenaressen uit de negentiende eeuw, wat de specifieke rol van vrouwen in de abolitionistische beweging onderstreept.
Vanaf het einde van de achttiende eeuw beseften abolitionisten dat het winnen van de publieke opinie begon bij de opvoeding. Vooral jonge vrouwen kwamen daarbij in beeld als doelgroep. Literatuur gericht op deze groep werd een belangrijk instrument in de ideologische strijd tegen de slavernij.
Het werkje is klein en gebonden in goudkleurige zijden band, een luxe afwerking die het meteen tot een kostbaar bezit maakte. Door het compacte formaat kon het waarschijnlijk gemakkelijk worden meegedragen – in een handtas of vestzak – als een dagelijks getuigenis van iemands morele overtuiging.
Het opent met het iconische beeld van een knielende, geketende tot slaaf gemaakte persoon: het beroemde embleem van de Britse abolitionistische beweging, oorspronkelijk ontworpen door Josiah Wedgwood in 1787. Daarna volgen vijf verhalen: The Little Abolitionist, The Wanderer’s Return, Master and Slave, Earth and Her Children en The Fakeham Ghost.
Uitgever Darton & Clark, gevestigd aan Holborn Hill in Londen, was in de eerste helft van de negentiende eeuw een toonaangevende naam in progressieve jeugdliteratuur. De firma durfde maatschappelijke kwesties aan te kaarten en wist morele boodschappen te verpakken in aantrekkelijke, soms ronduit luxueuze boekjes.
Met deze aanwinst laat Huis van het Boek zien hoe het boek als medium werd ingezet binnen humanitaire bewegingen en geeft het stem aan een onderbelicht verhaal: de rol van jonge vrouwen in de abolitionistische strijd. Die combinatie van vakmanschap en betekenis maakt het een waardevolle toevoeging aan de collectie.
Geïnteresseerde journalisten en redacties die meer informatie wensen over deze of andere aanwinsten, of het object willen bezichtigen voor publicatiedoeleinden, kunnen zich voor een afspraak melden bij de persafdeling van het museum. Wij staan u graag te woord.
Het boek is na aankoop vakkundig behandeld door Henk Linde Boekrestauratie in Middelburg. Aanwinsten zoals deze zijn mede mogelijk gemaakt door bijdragen van de Stichting Vrienden van Huis van het Boek. Wij zijn hen zeer dankbaar voor deze steun.
Beeld: The Book Photographer
Bron: Huis van het boek
