Vergeten kinder-en jeugdboeken in een nieuw jasje
Veertien dagen op een ijsschots – Simon Abramszoon – De Graveinse Abeel – 216 blz.
De kinderboekenwereld heeft een rijk verleden. Helaas zijn veel van deze boeken niet meer leverbaar.
De serie Vergeten kinder- en jeugdliteratuur brengt veel van deze verhalen weer tot leven door ze opnieuw uit te geven. Maar dan wel in een nieuw jasje en aangepast aan deze tijd. Waar nodig is de taal gemoderniseerd, onbekende woorden worden vervangen of uitgelegd. Maar de essentie van het verhaal is niet aangetast en zoveel mogelijk in de oude staat gelaten. Zo ook het boek Veertien dagen op een ijsschots, een verhaal gebaseerd op een waar gebeurd verhaal, maar enigszins gedramatiseerd.
Veertien dagen op een ijsschots gaat over de vissersfamilie Bording en speelt zich in de tijd dat het IJsselmeer nog de Zuiderzee heette. Dit omdat het toen nog een echte zee was en van de Afsluitdijk nog geen sprake was. In de dorpen rondom de Zuiderzee woonden veel vissers. Zij visten op bot, spiering, haring en nog meer vissoorten. Voor hun voortbestaan waren ze afhankelijk van de visvangst. In de winter, als de Zuiderzee is bevroren, zijn het zware tijden voor de vissers. Alleen door gaten in het ijs te slaan kunnen ze nog wat vis vangen. Vader Bording en zijn twee zoons Klaas en Jaap zijn op een middag ook op het ijs. Maar dan begint het te dooien en het ijs in de Zuiderzee breekt op in ijsschotsen. Vader Bording en zijn zoons kunnen zich ternauwernood redden door zich op een ijsschots te verschansen. Alleen de ijsschots drijft langzaam de zee op.
‘Het is dus duidelijk, ze drijven op een ontzaglijk grote ijsschots; zo groot, dat zij er de grenzen niet van kunnen zien.’
In 17 hoofdstukken wordt het verhaal verteld, afgewisseld met bij het verhaal passende gedichten en illustraties. In het eerste hoofdstuk is er de kennismaking met de familie Bording. De auteur richt zijn woorden rechtstreeks naar de lezer en het was alsof ik bij de hand werd genomen en persoonlijk kennis ging maken met deze familie. Een familie die in een heel andere tijd leeft, een tijd waar ik me nauwelijks een voorstelling van kan maken. Dit verandert tijdens het lezen van het verhaal en ik realiseer me terdege dat er heel veel veranderd is. De familie Bording is niet rijk, maar zolang ze maar geen honger hoeven te lijden, zijn ze tevreden.
‘O, hoe dikwijls was Bording niet van zee gekomen, morrend over zijn slechte vangst, maar ook, hoe vaak had zijn trouwe echtgenote hem dan niet gewezen op hun bloeiende kinderen met de troost, dat deze toch nog nooit met honger van tafel waren opgestaan.’
Veertien dagen op een ijsschots is een avontuurlijk verhaal, mooi en beeldend geschreven. Wat mij betreft een literair kunstwerkje. Dit boek vind ik uitermate geschikt om op de boekenlijst te zetten voor de schoolgaande kinderen. Veertien dagen op een ijsschots is een perfecte kennismaking met ‘oude’ boeken van vroeger en met een stukje literatuur.
