Dijkshoorn is beter in het korte werk
In zijn nabijheid – Nico Dijkshoorn – Atlas Contact – 215 blz.
Nico Dijkshoorn, u kent hem vast wel van de televisie. Hij leest elke week in DWDD een gedichtje c.q. columpje voor. Dat gaat dan vaak over de band die daar optreedt of de gasten. Over die band en die gasten maakt hij lollige opmerkingen. Nico heeft dan vaak de lachers op zijn hand. Nico is ook goed in het maken van absurde vergelijkingen die behoorlijk origineel zijn. Als hij zijn stukje klaar heeft in DWDD, kijkt hij meestal zelfgenoegzaam en neemt een slok van zijn bier. Ik ken het werk van Nico al heel wat jaren. Lang geleden had hij een voetbalcolumn op de achterkant van De Volkskrant, dat was nog onder Pieter Broertjes. Broertjes zag het niet meer in hem zitten en Nico verdween. Maar Nico herrees glorieus uit de as en heeft nu zelfs een kunstcolumn in die krant.
In zijn nabijheid, wordt een roman genoemd, maar mogen we het eigenlijk wel een roman noemen? Nou goed, het beestje moet een naam hebben. De roman gaat over Wim. Wim is een dorpsjongen die zich ontpopt tot dichter. Telkens laat iemand zijn licht schijnen op Wim. Zijn moeder, vriendinnen, kennissen enzovoort. Het is een soort estafette waarin de ene persoon – het zijn voornamelijk vrouwen – het stokje doorgeeft aan de ander. Hoe pakt dat uit? Je kunt natuurlijk allerlei grappig bedoelde stukjes achter elkaar plakken en het dan een roman noemen. Helaas spreken bijna alle personen met de stem van Nico. Ze hebben zijn ritme en zijn taalgebruik. Zelfs als een vrouw uit het dorp een brief voorleest aan Wim – een soort aanklacht – hoor je de stem van Dijkshoorn.
Ook op zichzelf staande absurde situaties worden niet per definitie leuk. Wim wordt dichter en overtroeft collega Menno Zadelmaker, pikt diens vrouw in en gaat met haar naar bed. Menno schrijft natuurlijk rare gedichten in bundels met rare titels, zoals het gedicht ‘Natte Kut Ahoy’. Menno raakt het spoor totaal bijster – door de nabijheid van Wim uiteraard – en draagt op een gegeven moment alleen nog boodschappenbriefjes voor.
Het gedeelte waarin Wim zijn gedichten voordraagt, en het publiek beschreven wordt bij zijn lezingen, zijn nog de beste. Wim leeft er lustig op los, raast door het land, richt overal vernielingen aan en belandt toch weer bij zijn moeder die hij ooit zo liefdeloos achterliet in zijn dorp.
Er zitten wel goede en grappige stukken in In zijn nabijheid, maar de karakters zijn te vlak. Moeder, die veel aan het woord is, is een zeurkous en zeurderige stukjes lezen nooit aangenaam. Als je kunt lachen om dingen als ‘Natte Kut Ahoy’ en om de beschrijving van een stilleven met een dode fazant, een banaan en een potje suiker, is dit misschien een boek voor jou. Ik kwam er maar moeilijk doorheen. Nico is leuk op de sprint, maar op de lange baan werkt zijn methode niet heel goed.
Pieter Feller
