Een onbegrepen man, Anton de Kom

De man van veel – Karin Amatmoekrim – Prometheus – 288 blz.

De man van veel gaat over de geboren en getogen Surinamer Anton De Kom, die in 1932, na een gevangenschap van drie maanden, zijn land werd uitgezet omdat men hem zag als lastige politieke agitator. In 1934 schreef hij het boek Wij slaven van Suriname, over de geschiedenis van de slavernij, de uitbuiting en het leven op de plantages. Met dit boek wilde hij de Surinaamse bevolking haar zelfrespect laten terugwinnen, hij zette de werkelijkheid ervoor naar zijn hand. Maar het schrijven van dit boek wekte ook zijn woede en verdriet op. En toen De Kom, als banneling, ook in Nederland als opruier werd gezien en nergens werk vond – zijn gezin leefde in bittere armoede- sloegen de stoppen door. In 1939 werd hij opgenomen in een psychiatrische inrichting.

Over die onbekende periode in het leven van De Kom gaat De man van veel, waarin Karin Amatmoekrim fictie gebruikt om de werkelijkheid te reconstrueren. Dat levert, behalve een boeiend verhaal, een indrukwekkend beeld op van een man die de controle over zichzelf verliest door het onrecht dat hem wordt aangedaan.

De man die als kind niet bij zijn witte klasgenoten, maar achter in de klas moest zitten, die zich als kleinkind van een slaaf geminacht voelde, de man die de Surinaamse arbeiders op hun rechten wees en daarom het land werd uitgezet. De man die na publicatie van zijn boek nergens meer aan de bak kwam, de man die zag dat zijn zoon niet mee mocht voetballen maar wel de veters van de schoenen moest strikken. En ook: de man die in de Tweede Wereldoorlog omkwam in een concentratiekamp, omdat hij bij het verzet was gegaan om te strijden voor de vrijheid van het land waarheen hij verbannen werd.

Als er een figuur is waar de Nederlandse en Surinaamse geschiedenis in samenkomt, is dat Anton de Kom. Iedereen zou zijn geschiedenis moeten kennen.

Wil je het boek aanschaffen? Klik dan hier!

Gerda Aukes