Kind van het kwaad of kwaad kind?
De Schuldige – Lisa Ballantyne – Vertaald door Valérie Janssen – Orlando uitgevers – 400 blz.
In de debuutroman van de Schotse auteur Lisa Ballantyne gaat het over Daniël Hunter, een jonge advocaat uit Londen. Hij wordt gevraagd om een jongetje van elf jaar te verdedigen dat er van beschuldigd wordt dat hij een buurjongetje van acht zou hebben vermoord. Deze Sebastian doet hem aan zichzelf denken toen hij jong was; een boze en gewelddadige jongen die zich nergens echt thuis voelde door zijn achtergrond. Daniël neemt de zaak aan en tijdens het proces gaat hij steeds meer nadenken over vroeger, hoe zijn moeder niet voor hem kon zorgen en hoe hij opgroeide in tehuizen en pleeggezinnen.
Ook over zijn adoptiemoeder Minnie, bij wie hij zich uiteindelijk wel veilig voelde. Tot een gegeven moment, waarop hij alle banden verbrak en haar vijftien jaar negeerde. Hij ziet parallellen met het leven van Sebastian, waardoor hij zijn unheimische gevoel over de jongen kwijtraakt. Is Sebastian schuldig aan de moord en wie is er schuldig aan de verwijdering tussen Daniël en zijn adoptiemoeder Minnie?
De schuldige bestaat uit twee verhaallijnen. De eerste is de moord op het jongetje Ben Stokes, de ondervraging door de politie en de rechtsgang voor de jonge Sebastian. Sebastian blijkt een intelligente jongen met soms weinig emoties en wat vreemde gedachten. Ook zijn familie blijkt het een en ander te verbergen te hebben. Is dit jongetje in staat om een ander kind te vermoorden? Het andere verhaal gaat over Daniël, zijn advocaat. Door het hele boek heen lees je over zijn verslaafde moeder en haar vriendjes die zowel haar, als Daniël mishandelen. Maar ook over de trouw aan zijn moeder en de rust en liefde die hij uiteindelijk vindt bij Minnie, maar deze ook weer verliest.
Is er in alle gevallen een schuldige aan te wijzen? Soms lijkt dat zo eenvoudig, maar het boek De Schuldige laat zien dat het soms ander ligt dan we denken en dat we soms mensen beschuldigen, voordat schuld bewezen is en we niet meer naar de andere kant van het verhaal willen luisteren totdat het soms te laat is.
Hier en daar zijn de personages wat stereotiep, maar dit doet niet veel af aan de leesbaarheid of de kracht van het boek. Het verhaal blijft je fascineren en aangrijpen, mede door de eerlijkheid en de rauwheid die de schrijfster in haar boek naar voren laat komen. Elk personage krijgt hierdoor, hoe slecht soms ook, toch een aansprekend stuk, de een wat meer dan de ander. Daardoor moet je tijdens het lezen van het boek de schuld, waarvan je dacht dat hij vast lag, regelmatig wijzigen. Is de schuldige ook echt schuldig?
Jeanine Notten
