Surrealistisch tussendoortje
De nachtelijke invallen van ambtenaar Varamo – César Aira – De Geus – 124 blz.
Ken je de serie die uitgeverij De Geus uitgeeft in samenwerking met Oxfam/Novib? Dat is een initiatief om schrijvers uit de derde wereld (relatief begrip, overigens) te promoten.
Dat zijn soms verrassende boeken, vaak ver verwijderd van de mainstream aan boeken waarmee de lezer wordt doodgegooid. Zo las ik van de Argentijnse auteur César Aira een boek dat als titel De nachtelijke invallen van ambtenaar Varamo heeft. Die titel alleen al, prachtig. Het gaat over een ambtenaar in Panama die nadat hij is uitbetaald merkt dat hij twee valse biljetten van in totaal 200 pesos heeft gekregen. Het eindigt met Varamo die in opdracht van drie illegale uitgevers voor 200 pesos een gedicht schrijft dat de Zuid-Amerikaanse literatuur op zijn grondvesten doet schudden.
Allemaal fictie, zeker ook de weg die deze gedegen ambtenaar aflegt om dat geld op een eerlijke manier te verdienen waardoor hij bijvoorbeeld de straf die hij zou kunnen krijgen voor het in omloop brengen van vals geld ontloopt. Op die weg gaat het over (ik maak een keus) een gelijkmatigheidsrace, een rally waarbij de deelnemers een constante snelheid moeten aanhouden, een deelnemende minister die voor de ogen van Varamo een ongeluk krijgt en in coma raakt, waarna hij wordt opgenomen door een familie smokkelaars van golfsticks (De methode die hiervoor wordt gebruikt is simpel: een eenbenige loopt het schip op en steeds weer af met een golfclub als wandelstok). Via een schriftje met geheime codes komt Varamo dan uiteindelijk op het idee van zijn gedicht.
Volg je het nog? Dit is zo’n surrealistisch werk waarop vooral Zuid-Amerikaanse schrijvers als Borges en Márquez het patent hebben. Geen boekje voor een breed publiek, maar erg leuk als tussendoortje! En wellicht een reden om meer van deze schrijver te lezen.
